ज्ञानोपासानेसाठी इंग्रजीतून मराठीत भाषांतरे होणे गरजेचे

चीन, जपान आणि जर्मनी हे तीन देश संशोधनाच्या बाबतीत जगात अनुक्रमे २ , ३ व ४ थ्या स्थानावर आहेत. अमेरिका प्रथम क्रमांकावर विराजमान आहे तर भारत १० व्या स्थानावर आहे . प्रथम स्थानावर असणाऱ्या अमेरिकेत सगळ्या जगातील हुशार मंडळी येत असतात (ब्रेन ड्रेन) या कारणास्तव आपण प्रस्तुत लेखात फक्त चीन, जपान आणि जर्मनी यांचा विचार करू. वरील क्रमांक हे देशाच्या एकत्रित संशोधनातील योगदानावर आधारित आहेत.याबाबतच्या  अधिक माहितीसाठी पुढील संकेतस्थळाचा उपयोग करावा http://www.scimagojr.com/    

या तीनही देशांच्या  प्रगती मध्ये संशोधनाचा फार मोठा हातभार आहे आणि पुढेही   तो  असणार. या तीनही देशांमध्ये काय साम्य आहे ते शोधण्याचा मी प्रयत्न केला, त्यातही त्यांच्या शिक्षण व्यवस्थेतील साम्यस्थळे शोधण्याचा प्रयत्न केला. या सर्व प्रयत्नातून अस दिसून आलं की या तीनही देशात किमान पदवीपर्यन्तचे शिक्षण (मग ते कोणत्याही विद्याशाखेचे असो ) ते मायभाषेतून घेता येते. किंबहुना काही विद्यापीठातून पदव्युत्तर शिक्षण देखील मायभाषेतून घेता येते.

इंग्रजी ही जगाची  भाषा, विज्ञान तंत्रज्ञानाची भाषा. इंग्रजी भाषेत प्रचंड मोठ्या प्रमाणावर ज्ञान भांडार उपलब्ध आहे. हे भांडार इतकं अतिप्रचंड आहे कि इतर भाषा तिच्या पासंगालाही पुरू शकत नाहीत. या मोठ्या अडचणीवर देखील या देशांनी उपाय शोधून काढला - भाषांतर! इंग्रजी मध्ये उपलब्ध झालेल नवं संशोधन, नवी पुस्तके भाषांतरित करून विनाविलंब स्वभाषेत उपलब्ध केली जातात. कुणी म्हणतील की हे एकच कारण नाहीये, मान्य परंतु हे एक महत्वाचं कारण निश्चितच आहे असं मी मानतो. मायभाषेतून शिक्षण घेतल्याने होतं काय की तुम्हाला तुमचे विचार अथवा तुमच्या संकल्पना मांडण्यासाठी योग्य शब्द आणि शब्दप्रयोग शोधण्याची गरज उरत नाही. आता संकल्पना स्पष्ट होण्यासाठी शिक्षण घेण्याची गरज पडते, काही लोक खूप वर्ष एकाच प्रकारचं काम करात असतात त्यांच्या त्या कामाच्या संकल्पना स्पष्ट असतात. पण त्या संकल्पना शब्दात व्यक्त करणं त्यांना शक्य नाही होत, कारण त्याला म्हणतात काय तेच माहीत नसतं. हे असं का होतं कारण  आपल्या इथे विज्ञान शिक्षण इंग्रजीत आणि निम्म्या विद्यार्थ्यांचा इंग्रजीशी छत्तीसचा आकडा हा ठररेलाच. (दहावीला नापास होणाऱ्या मुलांमधील खूप सारे इंग्रजीमुळे  नापास होतात.)


त्याबाबत मी पुढील उदाहणे देऊ इच्छितो. महाराष्ट्रात एका मेक्यानिक ने सायकल वर चालणारे बी रोपण यंत्र बनवले, दुसरीकडे दक्षिणेतील अरुणाचालाम  ने sanitary napkins सहजपणे बनवता येतील यासाठी मशिन तयार केले अशी अनेक उदाहरणे देता येतील. या दोघांनाही या गोष्टी प्रत्यक्षात साकारताना मिळणारी माहिती इंग्रजीत असल्याचा फार त्रास झाला.

प्रथम भाषेत शिक्षण हे यासाठी महत्वाचं आहे. भारतात ते वयाच्या १५ वर्षापर्यंत  जर शक्य असेल तर त्यापुढेही शक्य होऊ शकत. गरज आहे ती इच्छाशक्तिची. उदाहरणादाखल आपण गुजरातच उदाहरण घेऊ (आजकाल सगळेच गुजरातच उदाहरण घेतात म्हणून मीही घेतो). महाराष्ट्रात ११वी आणि १२वी विज्ञान शाखा हा अभ्यासक्रम इंग्रजी भाषेतून शिकवला जातो तर गुजरात मध्ये तो खूप वर्षे आधीपासून गुजरातीमध्ये शिकवला जातो. ११ वी , १२वी शक्य असेल तर पुढे का नाही?

आज जरी अनेक विषयांवरील पुस्तके मराठीत उपलब्ध असली तरी अजूनही अनेक पुस्तके (विज्ञान तंत्रज्ञानाची) मराठीत उपलब्ध नाहीत. आपणातील ज्यांना शक्य आहे त्यांनी इंग्रजी पुस्तके मराठीत भाषांतरित होण्यासाठी प्रयत्न करणे गरजेचे आहे. मराठी भाषेला अनेक वैज्ञानिक संज्ञांची गरज आहे. खूप संज्ञा आज उपलब्धदेखील असतील तर काळाच्या पडद्याआड लुप्त झाल्या आहेत त्यांचा पुनःशोध (research) घेणेही महत्वाचे ठरेल. तुमच्यातील ज्यांना, जसं शक्य होईल त्यांनी शक्य तितका ज्ञानाचा खजिना मराठीत आणावा हि विनंती. 

"अरे तो नाग बघ न काय मस्त फना काढून बसलाय!" "मगर हा प्राणी खरच शांत असतो रे आपण उगीचच हाईप करतो." "हा अजगर पाहून मला तर ध्यानस्थ योगी आठवतात."  असे काही संवाद  तुम्ही ऐकत असाल  तर तुम्ही नक्कीच भारतातल्या सर्वात मोठ्या सर्पोद्यानात आला आहात.

मगर  मगरीच्या  मगरमिठीत ..! 

सापांचे उद्यान हि कल्पनाच तशी हटके. भारतात अशी ३ उद्यानं आहेत. साधारण प्राणीसंग्रहालयामध्ये साप किंवा थोडेफार सरपटणारे प्राणी पाहायला मिळतात. परतू फक्त सापांपासून सुरु होऊन प्राणीसंग्रहालयात रुपांतरीत झालेलं एकमेव उदाहरण, नाव-पुणे सर्पोद्यान. सर्पोद्यान हि संकल्पना प्रत्यक्षात आली १९८४ साली. हे उद्यान नंतर 'कात्रज सर्पोद्यान' म्हणूनही  ओळखलं जाऊ लागलं. १९९९ साली  पेशवे पार्कमधील प्राणी इथे मोठ्या जागेत  (१३० एकर )हलवण्यात आले आणि राजीव गांधी  प्राणीसंग्रहालयाचा जन्म झाला.

दोन धामिनी not दामिनी 

सरपटणारया प्राणीवर्गातील विषारी आणि बिनविषारी असे एकूण २८ जातींचे प्राणी इथे पाहायला मिळतात. या २८ जातींचे मिळून १४१ जीव इथे आहेत.   

सर्पोद्यानात वेगेवेगळे साप पाहत असताना एका पिंजऱ्यात बराच वेळ काहीच सापडत नाही सरतेशेवटी वर फळीवर बसलेला दिसतो तो Green Iguana. प्राण्यांप्रमाणे स्वतःला वातावरणाशी जुळवून घेणं म्हणजे काय हे या पिंजऱ्यासमोर आल्यावरच  समजेल. ३ - ३.५ फूट लांबअसणारा हा iguana या छोट्या पिंजऱ्यातपण मला अर्ध्या मिनिटाच्या आत सापडलेला नाही.(मी इथे २ डझनाहून जास्त वेळा गेलेलो आहे) दुसरा मला आवडणारा जीव म्हणजे जाळीदार अजगर (रेतीचुलातेद/Regal Python- longest living reptile species on the earth). जेव्हा हा अजगर फिरत असतो तेव्हा त्याला पाहण्यात अर्धा तास तरी जातोच जातो. जिवंत साप इतक्या जवळून पाहण्याची चैन आपण इथेच करू शकतो!

नाग म्हणजे सर्पोद्यानातला सर्वात जास्त आवडीने पाहिला जाणारा साप. नशीब बलवत्तर असेल तर तुम्ही फणा काढलेले नागही पाहू शकता. भय, कुतूहल आणि आनंद या सर्व भावना एकत्र अनुभवायचे असतील तर इथे यायलाच हवं.

उद्यान नावारूपाला येत होतं तसे लोक जखमी साप, पक्षी, काहीवेळेस प्राणी आणून देऊ लागले, यातूनच पुढे प्राणी अनाथालय चालू झाले. आजपर्यंत या उपक्रमाने शेकडो पक्ष्यांचे आणि प्राण्यांचे जीव वाचवून त्यांना त्यांच्या अधिवासात परत सोडून दिलं आहे. 

राजीव गांधी प्राणी संग्रहालायाबद्दल पुन्हा केव्हातरी. 

Brief list of Reptiles from snake park for your reference- King Cobra, Cobra Russel Viper, Saw Scaled Viper, Common Krait, Indian Rock Python, Johns Sand Boa, Reticulated Python, Crocodiles, Tortoises and turtles etc.

आता लिहू..अ, आ , इ, ई,.....
आज २०११ च्या अगदी शेवटच्या पडावावर आपण आलो आहोत. हे वर्ष माझ्यासाठी अतिशय आनंददायी होतं. नवीन वर्षाचा विचार करताना आता ब्लॉग च्या माध्यमातून लिहूच असं ठरवलं आहे. आजपर्यंत जे काही पाहिलं , खाल्लं आणि अनुभवलं त्यातलं काही शब्दबद्ध करण्याचा हा प्रयत्न.


मागील वर्षभरात झालेल्या काही घटनांमुळे खरेतर लिहिण्याची प्रेरणा मिळाली. त्या घटना उधृत करण्यापेक्षा ब्लॉग मधून मला काय सांगायचं आहे ते थोडक्यात -
१. पुण्यात पाहायला काहीच नाही, सारा काही पुण्याच्या आसपास आहे असं पुण्यात बाहेरून येऊन स्थायिक झालेल्यांचा समज असतो. हा भ्रम दूर करणे.
२.पुणेकर आहे म्हणजे वेगळेपणा आलाच. पुण्याच्या  प्रचंड खाद्यसंस्कृतीतील काही तीर्थक्षेत्रांची आणि काही वेगळेपणा जपणाऱ्या नव्या मंदिरांची माहिती प्रसृत करण्याचा देखील मानस आहे.    

३. भाषेतील काही अलंकार,शब्द आणि कविता आताशा खूप आवडू लागले आहेत. तो अनुभवही  तुमच्याशी शेअर करायचा आहे.


ब्लॉग लिहिण्याचा श्रीगणेशा करतो आहे,  तुम्हाला आवडेल अशी अपेक्षा.


नवीन वर्षात तुम्हाला अनेक उत्तमोत्तम अनुभव मिळोत हि सदिच्छा !!! 

HAPPY NEW YEAR !!